Tajemnice podziemi Hagia Sophia

Hagia Sophia w Stambule, perła architektury i symbol zmieniających się epok historycznych, nie przestaje zadziwiać świata. Choć od wieków jej monumentalne sklepienia zachwycają zwiedzających, to podziemia tego obiektu kryją niemniej fascynujące sekrety. Dzięki intensywnym pracom konserwatorskim prowadzonym przez tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki, zyskały one nową szansę na ukazanie swojej wspaniałości.

Historia ukryta pod ziemią

Podziemne przestrzenie Hagia Sophia są owiane aurą tajemnicy. W ich skład wchodzą tunele, korytarze, szyby wentylacyjne, a nawet podziemny grobowiec z IV wieku n.e., zwany „Hypogeum”. To właśnie ta budowla, znajdująca się cztery metry pod północno-wschodnią fasadą, jest jednym z najstarszych znanych elementów architektury regionu. Co ciekawe, pochodzi ona sprzed okresu budowy Hagia Sophia w VI wieku n.e.

„Hypogeum” zostało odkryte w 1946 roku, lecz przez dekady pozostawało zalane tonami błota i osadów. Dopiero w 2020 roku, podczas szeroko zakrojonych prac oczyszczających, udało się odsłonić jego pełną strukturę. Jak zauważają specjaliści, podziemny grobowiec i sieć korytarzy stanowiły ważny element „linie życia” Hagia Sophia, pełniąc funkcje wentylacyjne, magazynowe oraz pochówkowe.

Znaczenie odkrycia

Prace prowadzone w podziemiach Hagia Sophia to wynik pięcioletnich badań Rady Naukowej Hagia Sophia pod przewodnictwem dr. Hasana Fırata Dikera. Według eksperta struktury otaczające główną budowlę rozciągają się na przestrzeni około kilometra. Podziemne korytarze, pomimo swojej starożytności, zachowały wiele cech, które mogą rzucić nowe światło na historię Stambułu.

Odkrycie „Hypogeum” oraz innych podziemnych struktur jest kluczowe dla zrozumienia kompleksowej infrastruktury Hagia Sophia. Jak zaznacza dr Diker, archeolodzy starają się traktować odkrycia z należytą ostrożnością, pod ścisłym nadzorem Muzeum Hagia Sophia. Działania te nie tylko przybliżą historię regionu, ale również pozwolą na udostępnienie części podziemi turystom.

Infrastruktura a nadbudowa

Jednym z największych wyzwań dla badaczy i konserwatorów jest kompleksowość infrastruktury Hagia Sophia. Wiele podziemnych korytarzy łączy się z nadziemnymi elementami budowli, co wymaga zintegrowanego podejścia do renowacji. Prace pod dziedzińcem arkadowym, który liczy sobie 1500 lat, są szczególnie wymagające. Eksperci wskazują, że skupienie się na podziemnej infrastrukturze ma kluczowe znaczenie dla ochrony całego zabytku.

Co dalej?

Program renowacyjny tureckiego Ministerstwa Kultury przewiduje kontynuację oczyszczania i udostępniania podziemnych przestrzeni Hagia Sophia. Szacuje się, że całkowite ukończenie prac zajmie jeszcze kilka lat, jednak już teraz część odkryć można zobaczyć na własne oczy. Dzięki temu Hagia Sophia zyskuje nową rolę jako miejsce, gdzie historia spotyka się z nowoczesnymi metodami eksploracji i ochrony zabytków.

źródło: Arkeonews