Rocznica powołania Polskiej Wojskowej Jednostki Specjalnej

Bliski Wschód w ogniu i misja pokojowa ONZ

Izrael został zaatakowany 6 października 1973 r. przez wojska Egiptu i Syrii. Atakujący uzyskali efekt zaskoczenia, gdyż uderzyli w dniu święta Jom Kipur. Po zawieszeniu konfliktu 25 października 1973 r. ONZ zdecydowała o utworzeniu Drugich Doraźnych Sił Zbrojnych NZ (Second United Nations Force – UNEF II), mających za zadanie rozdzielenie wojsk egipskich i izraelskich oraz nadzorowanie zawieszenia broni.

Jednym z państw zaproszonych do Doraźnych Sił była Polska. 3 listopada 1973 r. Biuro Polityczne KC PZPR podjęło decyzję o zaangażowaniu się w działania pokojowe. 11 listopada 1973 r. Minister Obrony Narodowej wydał rozkaz nr 024/MON, aby na bazie Warszawskiego Okręgu Wojskowego sformować Polską Wojskową Jednostkę Specjalną (PWJS). Miała ona liczyć ponad 800 żołnierzy pełniących służbę na misji pokojowej. W skład UNEF II weszły kontyngenty 12 państw. Oddziałom pokojowym wyznaczono różne zadania, Polsce oraz Kanadzie przydzielono prowadzenie działań logistycznych.

Polacy w błękitnych hełmach

26 listopada 1973 r. pierwsze polskie jednostki zajęły pozycje pomiędzy zwaśnionymi stronami. Tym samym Polacy jako pierwsi żołnierze Układu Warszawskiego założyli błękitne hełmy sił pokojowych NZ. PWJS stacjonowała w Kairze razem z kanadyjskim batalionem logistycznym (CANLOG). Trzon polskiego batalionu logistycznego (POLLOG) stanowiła 6 Pomorska Dywizja Powietrznodesantowa z Krakowa. Jednostka ta, powstała w 1957 r., stanowiła elitę ówczesnego ludowego Wojska Polskiego. Była prezentowana przy wszystkich militarnych i politycznych okazjach – od manewrów Układu Warszawskiego do defilad z okazji obchodów państwowych. W 1968 r. wykorzystano ją także podczas operacji „Dunaj” w Czechosłowacji. W skład POLLOG wchodziły dowództwo i sztab oraz kompanie: dowodzenia i ochrony, inżynieryjna, remontowa, transportowa, obsługi oraz kompania budowlana.

Ze względu na obecność dwóch oddziałów logistycznych POLLOG i CANLOG w jednym rejonie, konieczny był podział zadań. Regulowało je porozumienie z 21 listopada 1973 r. CANLOG przejął działania transportowe I linii i łączność, a POLLOG zajął się zadaniami saperskimi i transportowymi na II linii. Polacy udzielali również wsparcia medycznego, zarówno błękitnym hełmom jak i ofiarom konfliktu.

Działalność POLLOG w UNEF II

20 grudnia 1973 r. do portu w Aleksandrii dotarły polskie ciężarówki Star, cysterny, stacje uzdatniania wody, łaźnie polowe, ruchome warsztaty samochodowe oraz pozostałe wyposażenie techniczne.

W 1974 r. kompanie saperska, inżynieryjna i transportowa PWJS osiągnęły pełną gotowość bojową. Pozwoliło to na realizację postawionych zadań: rozminowywanie terenów znajdujących się pod kontrolą wojsk Narodów Zjednoczonych, budowę polowych stacji uzdatniania wody i ujęć wody pitnej oraz zapewnienie transportu zaopatrzenia dla poszczególnych kontyngentów.

Drugą zmianę kontyngentu w 1974 r. wystawiła 7 Łużycka Dywizja Desantowa z Gdańska, a trzecią zmianę – 10 Dywizja Pancerna z Opola. Zmiany wystawiano w oparciu o jednostki poszczególnych okręgów wojskowych. Rotacji oddziałów dokonywano zwykle w maju i listopadzie.

Podsumowanie POLLOG w UNEF II

Polacy w czasie służby na Synaju wykryli i zniszczyli ok. 15 tys. sztuk min, bomb i pocisków artyleryjskich oraz ponad 280 tys. sztuk amunicji strzeleckiej, które zalegały w miejscach konfliktu egipsko-izraelskiego. Natomiast specjaliści od uzdatniania wody przygotowali na potrzeby UNEF II ponad 383 tys. metrów sześciennych wody. W misji uczestniczyło ponad 11 tys. polskich żołnierzy. W czasie jej trwania zginęło 10 Polaków. Pozytywna ocena udziału PWJS w UNEF II pozwoliła na zaangażowanie Polski do kolejnych misji pokojowych ONZ.

Do dzisiaj Polska zaangażowała się łącznie w ponad 30 misji i operacji pod egidą ONZ. Udział polskich żołnierzy w misjach zagranicznych jest strategiczną formą aktywności Wojska Polskiego. Jako aktywny uczestnik porozumień międzynarodowych Wojsko Polskie wnosi swój wkład w umacnianie pokoju i bezpieczeństwa na świecie.

fot. Punkt kontrolny wojsk Narodów Zjednoczonych. Źródło: Creative Commons

źródło: IPN