
Wyspa Man, mała i malownicza wyspa położona na Morzu Irlandzkim, kryje w sobie bogatą historię, której część ujawniają regularne odkrycia archeologiczne. Jednym z najnowszych znalezisk, które przyciągnęło uwagę historyków i numizmatyków, jest skarb 36 srebrnych monet pochodzących z epoki wikingów. Odkrycia dokonali dwaj poszukiwacze metali, John Crowe i David O’Hare, na prywatnym terenie w pobliżu wybrzeża wyspy. Znalezisko to, datowane na lata 1000–1065 n.e., zostało oficjalnie uznane za skarb w wyniku przeprowadzonego śledztwa i jest drugim tego typu odkryciem na Wyspie Man w 2024 roku.
Monety zostały znalezione w kilku etapach – od stycznia do końca kwietnia 2024 roku. Każdy z etapów dostarczał nowych fragmentów skarbu, w tym monet bitych w różnych mennicach angielskich i irlandzkich. Większość z nich pochodzi z czasów panowania Edwarda Wyznawcy (1042–1066), ale znalezisko obejmuje także egzemplarze z wizerunkami Ethelreda II (978–1016) oraz Kanuta Wielkiego (1016–1035). Co więcej, część monet została wybita w Dublinie za rządów króla Sihtrica Silkbearda, który panował jako król Norse w Dublinie w latach 989–1036.
Odkrycie tego skarbu ma duże znaczenie dla zrozumienia gospodarki i polityki Wyspy Man w średniowieczu. Manx National Heritage, instytucja zajmująca się ochroną dziedzictwa kulturowego wyspy, określiła znalezisko jako "dobrze zabezpieczone konto oszczędnościowe". Prowadzi to do wniosku, że wikingowie korzystali z wyspy jako swego rodzaju centrum finansowego, gdzie mogli przechowywać swoje zasoby oraz przeprowadzać transakcje.
Znalezisko monet wskazuje na złożoną sieć handlową, w której uczestniczyli zarówno mieszkańcy wyspy, jak i kupcy z Anglii oraz Irlandii. Monety te były szeroko stosowane jako środek płatniczy w rozległym obszarze obejmującym Wyspy Brytyjskie i Skandynawię. Warto zauważyć, że w tym okresie Wyspa Man stanowiła strategiczne centrum handlowe, z którego kupcy podróżowali po całym Morzu Irlandzkim.
Dr Kristin Bornholdt Collins, światowej sławy ekspertka w dziedzinie monet wikingów, która analizowała te monety, zauważyła, że różnorodność walut wskazuje na intensywny handel na tym obszarze. Według niej skarb mógł być gromadzony w kilku etapach, co sugeruje, że monety były wielokrotnie zakopywane i odkopywane – podobnie jak dzisiejsze konta bankowe, z których regularnie wypłacamy i dodajemy środki.
Znalezisko z Wyspy Man nie jest jedynym tego typu odkryciem. Podobne skarby odkryto wcześniej w północnej części wyspy oraz w rejonie Glenfaba, a także w Kirk Michael. Wspólne badania tych skarbów pozwalają na precyzyjne porównanie monet z różnych okresów oraz na lepsze zrozumienie ich roli w regionalnym handlu. Dzięki temu archeolodzy są w stanie określić, jakie mennice były wówczas aktywne oraz które regiony były kluczowymi ośrodkami handlowymi.
Skarb złożony z 36 srebrnych monet będzie można obejrzeć w Manx Museum od 2 do 13 października 2024 roku. To rzadka okazja, aby zobaczyć na własne oczy monety, które stanowiły element codziennego życia mieszkańców wyspy sprzed ponad 1000 lat.
źródło:
1. ITV News
2. Manx Radio