Odkrycie tajemniczej tabliczki w zamku Silifke

Zamek Silifke w południowej Turcji, położony na wzgórzu w prowincji Mersin, od wieków przyciąga uwagę historyków i archeologów. Ostatnie odkrycie, tajemnicza „talizmaniczna tabliczka grobowa”, pochodząca z czasów Bizancjum, wniosło nowe, fascynujące informacje o wierzeniach i obyczajach tej epoki. Ten drobny, ale znaczący artefakt miał na celu ochronę przed złem i wrogami, co pokazuje, jak silnie ludzie w średniowieczu wierzyli w magiczne praktyki.

Zamek Silifke, usytuowany na wzgórzu o wysokości 185 metrów, został pierwotnie zbudowany przez Bizantyjczyków, którzy musieli stawić czoła arabskim najazdom w VII wieku. Choć jego obecna forma pochodzi z późniejszych okresów, około XII wieku, to miejsce stanowiło kluczowy punkt obrony i dowodzenia regionu. Zamek posiadał liczne elementy fortyfikacyjne, takie jak fosa, kilkanaście wież, a także skomplikowane podziemne komnaty. Był ważnym ośrodkiem obronnym i siedzibą władz w strategicznie położonym Silifke, który odgrywał istotną rolę w dziejach Bizancjum.

Zamek nie tylko spełniał funkcje militarne, ale także był miejscem ważnym z perspektywy religijnej i kulturowej. Wzmianki o obecności meczetu oraz innych budowli sakralnych sugerują, że Silifke miało szczególne znaczenie także dla lokalnych społeczności muzułmańskich, co jest dowodem na mieszanie się różnych tradycji w tym regionie.

W 2023 roku, podczas 13. fazy prac wykopaliskowych prowadzonych przez Ministerstwo Kultury i Turystyki Turcji, archeolodzy pod przewodnictwem profesora Alego Borana z Uniwersytetu Ankara Haci Bayram Veli dokonali intrygującego odkrycia. Na zachód od meczetu, w ruinach zamku, odkryto małą tabliczkę, której funkcja, jak wskazują wstępne badania, miała związek z ochroną przed złymi siłami.

Tabliczka, określona jako „talizmaniczna tablica grobowa”, sugeruje, że w pobliżu znajdował się grobowiec. Choć dotychczas archeolodzy nie znaleźli żadnych śladów struktury grobowej wewnątrz zamku, to jednak obecność takiego artefaktu jest istotnym dowodem na to, że zamek pełnił również funkcję związaną z kultem i ochroną miejsc pochówku.

Według profesora Borana, napisy na tabliczce wskazują na jej ochronną funkcję. Mogła być używana do zabezpieczenia budynków, takich jak grobowce, przed „wszelkim złem i wrogami”. Odkrycie tego typu artefaktów jest niezwykle rzadkie i ma duże znaczenie dla zrozumienia praktyk związanych z ochroną w średniowiecznej Anatolii.

Bizantyjczycy, podobnie jak inne starożytne cywilizacje, wierzyli w istnienie sił nadprzyrodzonych, które mogły wpływać na życie ludzi. Wiele z ich codziennych praktyk miało na celu ochronę przed złymi duchami, demonami i wrogami. Tabliczki, amulety czy talizmany były popularnymi formami ochrony. Wierzenia te przetrwały w różnych formach do dzisiejszych czasów – przykładem może być popularne w Turcji „nazar boncuğu”, czyli oko proroka, które ma chronić przed złym okiem.

Znaleziona tabliczka w zamku Silifke to kolejny dowód na to, że praktyki magiczne miały szerokie zastosowanie nie tylko w domach prywatnych, ale również w miejscach publicznych i sakralnych. Tabliczki takie często były umieszczane w grobowcach, aby zapewnić zmarłym spokój i ochronę przed siłami zła, które mogły zakłócić ich wieczny odpoczynek.

Odkrycie „talizmanicznej tabliczki grobowej” jest istotne z kilku powodów. Po pierwsze, rzuca nowe światło na rolę zamku Silifke w okresie bizantyjskim, podkreślając, że jego funkcje wykraczały daleko poza typową architekturę obronną. Zamek pełnił także funkcje kultowe i związane z pochówkiem, co pokazuje, jak wielowymiarowe były miejsca takie jak Silifke.

Po drugie, tabliczka ta jest istotnym źródłem wiedzy na temat lokalnych wierzeń i praktyk ochronnych. Choć zamek Silifke był przede wszystkim miejscem obrony militarnej, obecność tabliczki sugeruje, że ludzie zamieszkujący te tereny wierzyli w moc magicznych symboli i rytuałów, które miały chronić ich zarówno w życiu, jak i po śmierci.

na podstawie: Arkeonews