Odkrycie labiryntu pod Mitlą

Mitla, znane stanowisko archeologiczne związane z kulturą Zapoteków, skrywało przez wieki niejedną tajemnicę. Jednak dopiero niedawne badania geofizyczne rzucają nowe światło na jego niezwykłą historię. Znaleziska podziemnych struktur i tuneli zaintrygowały naukowców, sugerując istnienie tajemniczego "labiryntu", które według lokalnej legendy stanowi przejście między światem żywych a królestwem umarłych - Mictlán.

Cywilizacja Zapoteków, zanotowana na kartach historii pod koniec VI wieku p.n.e., rozwijała się głównie w dolinach rzeki Etla. Ośrodki takie jak Oaxaca, San José Mogote czy właśnie Mitla stanowiły serce ich kultury, zaś Monte Albán pełnił rolę centrum obywatelsko-ceremonialnego. Ich cywilizacja osiągnęła rozkwit, zdobywając populację przekraczającą 500 000 mieszkańców. Wyznaczali standardy w technikach budowlanych, posiadali rozbudowany system pisma oraz kalendarzy, a także uprawiali zaawansowane formy rolnictwa.

W 2016 roku, w ramach projektu Lyobaa, zainicjowanego przez Narodowy Instytut Historii i Antropologii (INAH), przeprowadzono badania z wykorzystaniem różnych technik geofizycznych. Radar penetrujący grunt (GPR), tomografia elektrooporowa (ERT) oraz interferometria szumu sejsmicznego otoczenia (AIRSA) ujawniły obiekty archeologiczne pod kościołem San Pablo Apóstol, wzniesionym na ruinach Zapoteków w Mitla.

Według miejscowej legendy, kościół ten miał zostać zbudowany przy wejściu do labiryntu. Opisy hiszpańskich misjonarzy, którzy odważyli się wejść do tych podziemi w 1674 roku, malują obraz przerażającej podróży: zapach zepsucia, wilgotność, zimny wiatr gaszący światła - wszystko to sprawiło, że opuścili oni to miejsce w pośpiechu, kategorycznie nakazując zamurowanie wejścia.

W kolejnej fazie projektu badawczego zidentyfikowano zakopane zespoły architektoniczne oraz szereg korytarzy w różnych rejonach Mitli. Grupa Arroyo, zlokalizowana centralnie, składa się z trzech czworokątów połączonych tunelami, datowanych na około rok 1200 n.e., w późnym okresie postklasycznym.

Badania objęły także czworokątny plac, na którym wzniesiono kościół San Pablo Apóstol. Podczas prac archeolodzy odkryli cztery kopce z gliniastymi rdzeniami wewnętrznymi, co stanowi kolejny ślad po nieodkrytych dotąd strukturach.

Denisse Argote, archeolog biorący udział w projekcie, zwraca uwagę na potrzebę interwencji w fundamenty zabytkowego kościoła, by zapewnić jego długotrwałą konserwację. Pęknięcia w budynku oraz obszary z małymi ubytkami sugerują, że stabilność konstrukcji jest zagrożona, a działania konserwatorskie są konieczne.

Odkrycie podziemnych tuneli i struktur pod Mitlą stanowi istotny krok w poznaniu historii tej tajemniczej miejscowości i kultury Zapoteków. Tajemniczy labirynt, jak dotąd zakopany pod ziemią, może wkrótce zdradzić kolejne sekrety minionych wieków, ożywiając historię tego niezwykłego miejsca.