Odkrycie Świątyni Artemidy w Amarynthos

W sercu greckiego sanktuarium Artemidy Amarysia, szwajcarscy i greccy archeolodzy, odkryli tajemnice stopniowo ukazującej się świątyni. W ostatnim lecie pojawiły się nowe architektoniczne szczegóły, egzotyczne przedmioty i ślady starożytnego kultu, stanowiące najbardziej porywające odkrycia.

Świątynia o Symbolicznych Wymiarach

W trakcie kampanii badawczej w 2023 roku w sanktuarium Artemidy w Amarynthos (Eubea, Grecja), archeolodzy dokonali kompletnego odkopania pozostałości świątyni datowanej na VII w. p.n.e. Budynek zaskoczył naukowców - miał plan apsydalny, co jest nietypowe dla tego okresu, a jego rozmiary okazały się większe niż przewidywano. Długość świątyni wynosiła 34 m, co odpowiadało 100 stopom w greckim systemie metrycznym. Ta "idealna" miara spotykana jest również w innych zabytkach z tego okresu.

Kolejnym zaskoczeniem było znalezienie palenisk lub ołtarzy wewnątrz świątyni, a nie na zewnątrz, jak zazwyczaj miało to miejsce w greckich sanktuariach. Na kamiennych platformach paleniskowych składano bogom ofiary ze zwierząt. Grube warstwy popiołu, pełne wypalonych kości, są tego dowodem. Dym z platform prawdopodobnie wychodził przez otwory w dachu budynku.

Zespół Badawczy

W wykopaliskach uczestniczyło ponad 50 archeologów, kuratorów, specjalistów i studentów z Szwajcarii, Grecji i innych krajów. Projekt badawczy to współpraca Szwajcarskiej Szkoły Archeologii w Grecji i Ephorate of Antiquities of Euboea. Kierują nim Sylvian Fachard, dyrektor ESAG i profesor Uniwersytetu w Lozannie, oraz dr Angeliki G. Simosi, dyrektor Ephorate of Antiquities of Piraeus and the Islands.

ESAG, jedyna stała szwajcarska misja archeologiczna poza granicami kraju, wspiera rozwój przyszłych naukowców. Studenci z szwajcarskich uniwersytetów mają okazję uczestniczyć w terenowych pracach i zajęciach muzealnych.

Egzotyczne Artefakty

Podobnie jak w poprzednich latach, tegoroczne wykopaliska odsłoniły liczne artefakty: wazy, broń, biżuterię. Wśród nich wyróżniają się egzotyczne przedmioty, takie jak precyzyjnie rzeźbiona głowa z kości słoniowej o egipskich cechach. 

Historia Sanktuarium

W miarę trwania wykopalisk, historia sanktuarium staje się jasniejsza. Ślady pożaru wskazują, że "100-stopowa" świątynia została częściowo zniszczona przez ogień w drugiej połowie VI w. p.n.e. Wtedy czasowo ją naprawiono, ale pod koniec wieku zastąpiono nowym budynkiem.

Głębokie wykopy sondażowe ujawniły również pozostałości z wcześniejszych okresów: budowlę z IX lub VIII w. p.n.e., brązowe figurki zwierząt, a także terakotową głowę byka z późnej epoki brązu. Odkrycia sugerują, że kult Artemidy w Amarynthos sięga prahistorii tego miejsca.

Pradawne Amarynthos

Sanktuarium leży u podnóża wzgórza zajętego już w epoce brązu. Wykopaliska na zboczach ujawniły imponujące mury, prawdopodobnie część systemu fortyfikacyjnego z III tysiąclecia p.n.e. Istnienie Amarynthos w okresie mykeńskim potwierdza archiwum pałacu mykeńskiego w Tebach. Pozostałości pradawnego Amarynthos, widoczne podczas rozwoju sanktuarium, przyciągały Greków opowieściami o bohaterskiej przeszłości.

Równolegle do wykopalisk prowadzone jest rozległe badanie regionu Amarynthos. Archeologowie starają się zrozumieć, jak sanktuarium wpisywało się w antyczny krajobraz poprzez badanie środowiska naturalnego, rozmieszczenia osad, obszarów rolniczych, cmentarzy, kamieniołomów i sieci komunikacyjnej. Ta sieć obejmowała "Świętą Drogę", łączącą sanktuarium Amarynthos z antycznym miastem Eretria.

Po Wykopaliskach

Po kilku latach intensywnych prac terenowych i spektakularnych odkryć nadszedł czas na wykorzystanie zebranych danych. W tej fazie badawczej prym wiedzie międzynarodowy zespół specjalistów. Archeozoologowie i archeobotanicy identyfikujący tysiące fragmentów kości i resztek roślin, eksperci analizujący warstwy usunięte podczas wykopalisk pod mikroskopem, specjaliści od ceramiki, architekci itp.: badania Artemidy kontynuowane są teraz w laboratorium.

Szwajcarska Szkoła Archeologii w Grecji

fot. Szwajcarska Szkoła Archeologii w Grecji