Najstarsza starożytna stocznia świata: Nowe odkrycia na Wyspie Dana

W dzielnicy Silifke w Mersin, na południowym wybrzeżu Turcji, znajduje się jedno z najbardziej fascynujących miejsc w historii morskiej - najstarsza znana stocznia świata, sięgająca epoki brązu. Odkrycia dokonane przez profesora nadzwyczajnego Hakana Öniza z Uniwersytetu Akdeniz rzucają nowe światło na starożytną żeglugę i techniki budowy statków.

Odkrycia na Wyspie Dana

W 2015 roku profesor Öniz odkrył, że stocznia na wyspie Dana była największą i najstarszą znaną stocznią starożytną, zdolną do jednoczesnej budowy aż 300 statków. Znalezisko to nie tylko potwierdziło wielkość i znaczenie wyspy w historii morskiej, ale również przyczyniło się do zrozumienia technologii budowy statków w starożytności.

Nowe artefakty odkryte w stoczni wskazują, że oprócz dużych jednostek budowano tu także mniejsze łodzie i pontony. Znaleziono również rampy, które były wykorzystywane do budowy i konserwacji statków. Łącznie zidentyfikowano 294 rampy, co sugeruje, że stocznia mogła jednocześnie budować 294 statki, co było niezwykłym osiągnięciem w tamtych czasach.

Znaczenie Strategiczne i Historyczne

Stocznia na wyspie Dana miała ogromne znaczenie strategiczne i historyczne. Możliwość budowy 500-600 statków rocznie zmieniała równowagę sił na Morzu Śródziemnym. Przykładem jest bitwa pod Salaminą w V wieku p.n.e., gdzie flota perska zbudowana częściowo na wybrzeżu Cylicji, w tym prawdopodobnie na wyspie Dana, walczyła z Ateńczykami.

W okresie hellenistycznym na wyspie działała stocznia gen. Antygona, a w I wieku p.n.e. piraci cylicyjscy, którzy zbudowali tu swoje statki, napadali na osady greckie, wywołując zagrożenie dla Cesarstwa Rzymskiego. Te wydarzenia podkreślają znaczenie wyspy jako centrum produkcji morskiej i strategicznego punktu kontrolnego.

Technologia i Surowce

Stocznia była zlokalizowana w bezpiecznym rejonie portu, z łatwym dostępem do surowców, co było kluczowe dla jej funkcjonowania. Cedry z gór Taurus, rosnące w pobliżu, były idealnym materiałem do budowy statków. Znajdujące się na wyspie pochylni, liczące około 300, miały długość 1,5 km, co świadczy o skali produkcji.

Archeologiczne Dowody

Prace archeologiczne na wyspie Dana sięgają okresu paleolitu, a znalezione narzędzia kamienne wskazują na obecność ludzi już 8 000-10 000 lat p.n.e. Chociaż wyspa nie była wtedy stocznią, dowody pokazują, że od późnej epoki brązu była intensywnie wykorzystywana do budowy statków.

W VII i VI wieku p.n.e. Asyryjczycy zaatakowali wyspę, co zostało zapisane w kronikach cesarskich. Wyspa była wówczas dobrze ufortyfikowana, z tysiącami mieszkańców, w tym żołnierzami i pracownikami stoczni.

Wpływ na Historię Morską

Odkrycia dokonane przez Hakana Öniza na wyspie Dana mają ogromne znaczenie dla zrozumienia historii morskiej. Stocznia była kluczowym elementem w starożytnej produkcji statków, wpływając na wydarzenia wojenne i handlowe na Morzu Śródziemnym. Nowe artefakty i badania pokazują, że wyspa Dana była centrum innowacji technologicznych i strategicznego planowania.

Artykuł Hakana Öniza w międzynarodowym czasopiśmie naukowym podkreśla znaczenie tych odkryć i ich wpływ na historię. Dzięki jego pracy możemy lepiej zrozumieć, jak starożytne społeczeństwa wykorzystały swoje zasoby i technologie do dominacji na morzu.

Podsumowanie

Stocznia na wyspie Dana, odkryta przez Hakana Öniza, jest fascynującym przykładem starożytnej inżynierii i technologii. Jej odkrycie rzuca nowe światło na historię morską i pokazuje, jak starożytne cywilizacje budowały swoje floty i dominowały na Morzu Śródziemnym. Wyspa Dana była nie tylko centrum produkcji statków, ale również kluczowym punktem strategicznym, wpływającym na bieg historii.

DOI: 10.1007/s11457-024-09394-7

na podstawie: Arkeonews

fot. Anatolian Archaeology