Fragment średniowiecznego ołtarza wraca do Malborka

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło niedawno, że jeden z najcenniejszych skarbów Malborka, fragment ołtarza datowany na około 1500 rok, został z powrotem umieszczony w zbiorach muzealnych zamku. Ten niezwykły przedmiot, który został wywieziony po II wojnie światowej z Malborka i znalazł się w kościele w Gdańsku, powrócił wreszcie do swojej prawowitej siedziby. Początkowo ołtarz ten został wykonany w południowych Niemczech dla kościoła w Dolnej Saksonii, jednakże w 1893 roku został zakupiony i umieszczony w Malborku.

fot. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Oprócz tego Muzeum Zamkowe w Malborku odzyskało także trzy fragmenty witraży, które pierwotnie zdobiły zamkowy kościół Najświętszej Marii Panny. Te niezwykle wartościowe elementy również zaginęły w latach po II wojnie światowej, by potem trafić w prywatne ręce.

Witraże odgrywały istotną rolę w dekoracji średniowiecznych wnętrz, zarówno w Malborku, jak i w innych średniowiecznych budowlach. Pierwsze witraże pojawiły się w zamkowej świątyni około połowy XIV wieku. Niestety, żaden fragment tych witraży nie przetrwał do naszych czasów. Informacje o nich pochodzą głównie z późniejszych źródeł oraz z ilustracji z XVI i XVII wieku. Niestety, w wyniku pożaru dachów Zamku Wysokiego w 1644 roku wiele z tych historycznych skarbów uległo zniszczeniu.

fot. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Ważnym etapem w historii witraży w Malborku był koniec XVIII i początek XIX wieku, kiedy to rozpoczęto prace konserwatorskie oraz przebudowę zamku, by uczynić go swoistym panteonem pruskiej prowincji. W 1819 roku Malbork gościł pierwszą partię importowanych średniowiecznych witraży, zakupionych m.in. z kościoła dominikańskiego św. Mikołaja w Toruniu oraz kościoła franciszkanów Najświętszej Marii Panny, również w Toruniu.

Jednakże, zdobyte witraże nie spełniały wszystkich potrzeb związanych z wyposażeniem zamkowego kościoła, dlatego postanowiono uzupełnić braki nowymi witrażami. W 1884 roku Komisja Odbudowy Zamku podjęła współpracę z ekspertami z Lipska i Królewskim Instytutem Witraży w Charlottenburgu, co doprowadziło do stworzenia nowych witraży, z których część niedawno odzyskano.

fot. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Niebagatelną rolę w odzyskiwaniu zaginionych skarbów Malborka odgrywa program duszpasterski, w którym Muzeum Zamkowe uczestniczy od 2018 roku. Dzięki temu programowi zidentyfikowano ponad 2 tysiące zaginionych obiektów z Malborka, często rozproszonych po różnych instytucjach w kraju i za granicą.

To wydarzenie jest nie tylko powrotem historycznych artefaktów do swojego pierwotnego miejsca, ale także świadectwem ciężkiej pracy i zaangażowania w ochronę dziedzictwa kulturowego Malborka, które cieszy się ogromnym uznaniem nie tylko w Polsce, ale także na całym świecie.

fot. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

na podstawie: Medievalists